WIZERUNEK SMOKA W FILMACH CZĘŚĆ I (1959-2000)

Od zarania dziejów smoki budziły grozę, będąc jednocześnie inspiracją dla artystów na całym świecie. Dzięki dobrze zachowanym opisom i ozdobom, wiemy, jak niegdyś wyobrażano sobie ich wygląd i jak bardzo wyobrażenie to ewoluowało.

Na wstępie należy zaznaczyć, że wizerunki smoka na Zachodzie i na Wschodzie bardzo się różnią. W zachodnich mitach i legendach smok przedstawiany był najpierw jako ogromny wąż; groźny, ale nie bardziej niż inne znane zwierzę. Postać znana nam dzisiaj powstała dopiero w średniowieczu jako personifikacja samego Szatana. Księża, chcąc zmusić ludzi do gorliwego oddawania czci Bogu, stworzyli przerażające monstrum łączące najohydniejsze cechy zwierząt uważanych za diabelskie pomioty (jaszczurki, salamandry i nietoperze). Tym sposobem wąż zamienił się w jaszczura o twardych jak stal łuskach. Dzięki ogromnym rozmiarom i potężnym skrzydłom smoki stały się najgroźniejszym drapieżnikiem, zarówno na lądzie, jak i w powietrzu. Wszystkie te przymioty bledły jednak w porównaniu z władzą nad ogniem (piekielnym w dodatku), który w średniowieczu był niezwykle trudny do ugaszenia. Jeden smok mógł więc spopielić całą wioskę, która w dużej mierze składała się z drewnianych domów, a najlepszą szansą na ugaszenie pożaru były wiaderka z wodą. Zabicie smoka stanowiło więc nie lada wyzwanie, gwarantujące śmiałkom nieśmiertelną sławę. Uważano, że osoba, której udało się potwora pokonać, musiała mieć boskie wsparcie, zatem prędko ogłaszano ją świętą.

Z kolei w Azji smoki otaczano nabożnym szacunkiem, uważając je za symbol szczęścia i mądrości. Smoki Wschodu miały ciało węża pokryte łuskami karpia, rybi ogon, pysk wielbłąda przyozdobiony w rogi wołu, bycze uszy i ślepia demona, a także łapy tygrysa uzbrojone w orle szpony. Czasem trzymały perłę (niekiedy płonącą), która symbolizowała doskonałość. W odróżnieniu od zachodnich kuzynów, rzadko przedstawiano je ze skrzydłami (które i tak były za małe, by udźwignąć ich ciężar), choć ich brak nie przeszkadzał im w lataniu. Jako istoty zbliżone do bogów, posiadały pełen wachlarz imponujących zdolności, na wyróżnienie zasługuje jednak drakantropia, czyli możliwość zmiany w człowieka. Co ciekawe smoki Wschodu kojarzone były z żywiołem wody; wierzono, że niektóre z nich mieszkają na dnie oceanów i potrafią sprowadzić deszcz i chmury, a także wywołać powódź.

Jest jednak coś, co łączy wszystkie smoki, bez względu na miejsce ich pochodzenia – zamiłowanie do gromadzenia skarbów. Z czasem smoki zachodnie zaczęły przejmować cechy smoków wschodnich takie jak drakantropia czy znajomość ludzkiego języka.

Choć te ogromne gady są fantastycznym materiałem do snucia opowieści, a ich różnorodność pozwala puścić wodze fantazji, cierpią niestety na brak dobrych filmów. Zdecydowana większość z nich jest co najwyżej średnia, podobnie zresztą jak jakość projektu samych gadów.

Poniżej przedstawiam zestawienie filmów (także animowanych), w których możecie spotkać smoka. Starałam się zachować kolejność chronologiczną ich powstania. Zbiór jest na tyle obszerny, że musiałam go podzielić na kilka części.

W przyszłości pojawią się jeszcze wpisy dotyczące smoków w serialach i literaturze.

SPOILERY! WSZĘDZIE SPOILERY!

ŚPIĄCA KRÓLEWNA (1959)(źródło)

Pierwsza w zestawieniu jest smoczyca, która niejednemu dziecku śniła się po nocach. Mowa oczywiście o nemezis Śpiącej Królewny – Diabolinie (lub jak kto woli Maleficent). Diabolina jest złą wróżką, która potrafi zamieniać się w czarnego smoka z fioletowym brzuchem. Posiada cztery łapy i parę dość małych, jak na jej rozmiary, skrzydeł. Ma dwa rogi, grzbiet usiany długimi kolcami, a jej oczy (bez źrenic) świecą na zielono. Podobnie zresztą jak ogień, którym zionie.

kadr z filmu Descendants

Smoczycę Diabolinę możemy też zobaczyć w najnowszym filmie Disneya Descendants (recenzja). Jak w bajce – ma czarną łuskę, fioletowy brzuch i skrzydła, a także dwa rogi. Jej oczy są złote, ale zmieniają kolor na zielony, kiedy używa magii.


(źródło)

Smok pojawia się także w Czarownicy (2014), tyle że Diabolina zamienia w niego swojego kruczego pomocnika, a nie samą siebie. Częściowo podobny do animowanego oryginału – ma dwa rogi i grzbiet usiany kolcami. W odróżnieniu od bajki Diaval ma tylko dwie łapy i parę skrzydeł, którą podpiera się, stojąc na ziemi. Jego ogień jest żółty.

NIEKOŃCZĄCA SIĘ OPOWIEŚĆ (1984)

Falkor (z niem. Fuchur), jeden ze Smoków Szczęścia, ma wydłużone ciało, cztery łapy i długi ogon, pokryte różowymi łuskami i białą sierścią. Ma czerwone oczy i oklapnięte uszy, a jego pysk upodabnia go do psa. Falkor nie posiada skrzydeł, ale nie przeszkadza mu to w lataniu. Zna również ludzki język. Jest przyjazny i optymistyczny, dzięki czemu zjednuje sobie przyjaciół. Wierzy w szczęście. Głos podkłada mu Alan Oppenheimer. Zdecydowanie przedstawiciel smoków wschodnich.

OSTATNI SMOK (1996)
(źródło)

Człowiek nie jest w stanie wypowiedzieć smoczego imienia, dlatego rycerz Bowen nadaje mu imię Draco, po Gwiazdozbiorze Smoka. Draco jest rzekomo ostatnim przedstawicielem smoczego gatunku, typowo zachodniego pod względem fizjonomii, ale wschodniego pod względem inteligencji. Ma cztery łapy oraz parę skrzydeł. Jego ciało pokrywa twarda, złotobrązowa łuska, grzbiet najeżony jest kolcami, a ogon kończy otwierający się grot. Na głowie ma aż osiem rogów różnej wielkości, jego oczy są żółte z pionowymi źrenicami, a zęby ostre. Potrafi latać, ziać ogniem i pływać pod wodą, a także zamienić się w kamień. Zna ludzki język. Jest bardzo inteligentny i dowcipny. Podobnie jak inne smoki, śpiewa, kiedy jest szczęśliwy. Tęskni za czasami, kiedy rycerze kierowali się kodeksem honorowym. Draco przemawia głosem Seana Connery’ego i jest zdecydowanie jednym z moich ulubieńców.

Draco opowiada Bowenowi historię o powstaniu smoczego nieba. Dawno temu najstarszy przedstawiciel smoków zgromadził swoich pobratymców, nakazując im, by chronili rodzaj ludzki, który dopiero pojawił się na świecie. Po śmierci jego dusza powędrowała na nieboskłon, tworząc Gwiazdozbiór Smoka (smocze niebo). Aby tam trafić, smok musi na to zasłużyć dobrym uczynkiem; w przeciwnym razie jego dusza po prostu zniknie. Draco oddaje połowę swego serca konającemu księciu, mając nadzieję, że ten gest zapewni mu miejsce na nieboskłonie. Niestety, Einon okazuje się tyranem, a ofiara smoka staje się jego zagładą. Draco poświęca życie, by naprawić swój błąd, dzięki czemu jego dusza uzupełnia Gwiazdozbiór Smoka.

MULAN (1998)

Mushu jest czerwonym smokiem o żółtym podbrzuszu i sumiastych wąsach, ma czarne oczy i niewielkie niebieskie rogi. Niski wzrost i mizerna zdolność ziania ogniem sprawia, że nikt nie traktuje go poważnie, to z kolei stanowi dla niego bardzo drażliwy temat. Niegdyś był duchem opiekuńczym rodziny Mulan, ale został zdegradowany do roli kadzielnicy, gdyż nie potrafił obronić członka rodziny. Jego zadaniem jest budzenie opiekunów poprzez walenie w gong. Mushu jest impulsywny i zbyt pewny siebie, przez co nieraz wpędza w kłopoty siebie oraz Mulan. Z początku chciał wykorzystać Mulan do odzyskania dawnego statusu, z czasem jednak zaprzyjaźnia się z nią i pomaga jej w wypełnieniu misji. Głos podkłada mu Eddie Murphy.

LOCHY I SMOKI (2000)

Smoki zachodnie od czubka głowy aż po koniuszek ogona. Umięśnione ciała pokryte twardą, złotawą lub czerwoną łuską, cztery łapy i para skrzydeł, dzięki której potrafią wzbić się w powietrze. Na głowie mają osiem rogów, ich oczy są żółte, a pysk wypełniają ostre zęby. Nie potrafią mówić, nie wydają się również zbyt wiele rozumieć. Posłuszne temu, kto posiada smocze berło. Woda w zetknięciu ze smoczą krwią zaczyna płonąć.

OSTATNI SMOK 2: NOWY POCZĄTEK (2000)

W filmie poznajemy dwa smoki: Drake’a i Griffina. Drake wykluł się z jaja znalezionego w jaskini Draco – bohatera pierwszej części trylogii. Mnisi, obawiając się przepowiedni, która głosiła, że smocze serce może stać się zagładą ludzkości, ukrywali Drake’a w podziemiach klasztoru przez całe jego życie. Dopiero młody stajenny zachęcił go do opuszczenia murów klasztornych i wypróbowania swoich zdolności. Drake, podobnie jak Draco (do którego jest zresztą niesłychanie podobny), potrafi latać, ziać ogniem oraz zamieniać się w kamień. Oprócz tego opanował on plucie lodem, niezwykle rzadką umiejętność. Przemawia głosem Robby’ego Bensona.

Z kolei wygląd Griffina stanowi mieszankę cech zachodnich i wschodnich. Budowa jego ciała przypomina smoki zachodnie (czerwona łuska, cztery łapy, para masywnych skrzydeł zakończonych kolcami), ale posiada on długą, wysmukłą szyję i sumiaste wąsy (przymioty typowo azjatyckie). Ma niesamowicie błękitne oczy. Na jego przykładzie możemy zaobserwować pewnego rodzaju drakantropię, czyli zdolność do zmiany w człowieka. Griffin za występki przeciwko ludzkości zostaje przeklęty na spędzenie reszty życia jako człowiek. Dopiero odzyskanie smoczego serca pozwala mu na odzyskanie dawnej postaci. Głos podkłada mu Harry Van Gorkum.

Przejdź do części II (2001-2005).

Reklamy

Jedna uwaga do wpisu “WIZERUNEK SMOKA W FILMACH CZĘŚĆ I (1959-2000)

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s